FOTOĞRAFLAR

LUTHİER ?

Luthier, telli müzik aletleri yapımcısına verilen addır.



Sözcük kökeni olarak; (fr): luth, (en): lute, (de): laute, (it): liuto ve (ar): el-loud yani ödağacı anlamına gelmekte olup, Türkçeye Ud (çalgı) şeklinde yerleşmiştir. Genel olara Luthierler, ud, keman ve gitar üretmektedir.



Luthierlerin ürettiğ telli çalgılar iki kategoride incelenir. Birinci kategoride; elektro arp, banjo, buzuki, charango, cittern, dulcimer, gitar, arp, kantele, kitara, kora, koto, ud, theorbo, archlute, angelique, torban, kobza, bandura, lir, mandolin, şamisen, sitar, ukulele ve veena bulunmaktadır.



İkinci kategoride ise; alto, çello, basgitar, erhu, keman, mouthbow, nyckleharpa, hurdy, rabab, rebec, sarangi, viola, viyolonsel, viola de baraccio, viola d’amore, viola da gamba ve viyolon bulunur.



Luthier sözcüğü Türkçede aynı şekilde kullanılmakta olup, ağırlıklı olarak telli enstrüman üretenler için söylense de, tüm müzik aletleri yapımcılarını içermektedir. En bilinen lutiyerlerden bir olarak, dünyanın en ünlü keman üreticisi Antonio Stradivari gösterilebilir. Çağdaş luthierlere örnek olarak; Gauthier Louppe verilebilir.



Türkiye’de, cümbüşün mucidi ve üreteni olarak Zeynel Abidin Cümbüş ünlü bir luthierdir.



Luthierler, sadece enstrüman üretmekle kalmaz, aynı zamanda onarımını ve bakımını da yaparlar. 15. yüzyıldan bu yana süregelen luthierlik mesleği, iyi bir kulağa sahip olmayı gerektirir. Dünyada bu iş kolunun eğitimi için, İtalyan lutiyer ustaların beşiği olan Crémone kenti önde gelmektedir.

(WEB_1, http://tr.wikipedia.org/wiki/Lutiyer#Kaynak.C3.A7a , (2 Aralık 2008))

EL YAPIMI KEMAN FARKI

El yapımı ve fabrika da olmak üzere keman iki şekilde üretilmektedir.Üretim şekli ve yöntemiyle büyük farklılıklar oluşmakta.
Başta ağaç seçimiyle başlayan süreçte bunların kurutulması farklılık gösterir.el yapımı kemanda doğal kuruma tercih edilirken fabrikasyonlarda zaman ve maliyet bakımından fırınlama usulü tercih ediliyor.
Kurutulup işlem görecek ağaçlarda el yapımı ile yapan luthier ağacın sertlik-yumşaklık,dokusu ve özelliğine bakarak bu ağaca uygun şekilde işciliğini ve ölçülerini belirler bu işlem her kemanlık ağaçta farklılık gösterir.bu işlem doğal olup hiçbiri birbiriyle aynı olmayan ağaçlarda uygun olan işlemle daha iyi bir ses ve istenilen kemana yakın sonuca ulaştırır.
Buna karşın hızlı üretilmesi gereken fabrikasyonlarda standart denebilecek değişmeyen belirlenmiş ölçülerde aynı kalınlıkta kapak ölçüleriyle oyulmakta ve biçimlendirilmekte buda ağaç farklılıklarından kaynaklanan ses farklılıklarında dezavantaj oluştırmaktadır.
İşcilikle başlayan keman ürettim farkı ciladada çok bellidir...fabrikalarda bu işlem en hızlı ve en kolay biçimde;kimyasal olan vernik ve benzeri bir iki katta kapatıcı sonuçlanacak cila yöntemini tercih etmektedir.Buna karşın el yapımı bir kemanın cilası meşakatlı ve zordur gerek uygulama suresi gerek hazırlanışı gerekse uygulama yöntemiyle...
Luthier kendi cilasını kendi hazırlar...tamamen doğal olan ve kimyasal içermeyen materyeller kullanır. yağlı ve alkollü olmak üzere en çok bu iki şekilde cilalar hazırlanır.bu cilalarda danla sakız,sandaloz sakızı,vb.yüzün üzerinde madde cilalarda kullanılmıştır.Bu maddelerin hepsi aynı cilada kullanılmış anlamı çıkmamalı bir kavanozda bu materyellerden 5-15 tanesi ölçülü bir biçimde harmanlanarak hazırlanmıştır.Burada dikkat edilecek durum bir kavanozda buluşan maddelerin aynı eriticide erimesi ve sonuçta çıkacak olan cilanın esnekliğini koruyup yakın veya uzun vadede kemanı koruması sesi bozmama özelliğini muhafaza
etmelidir.Ve bu tür cilaların uygalanışı ve kuruma süreside uzundur .Saatte bir kat fırça ile uygulamaktan başlayıp cilanın içeriğine bağlı günde bir kat uygulanabilenlere kadar değişebilir..benim uyguladığım cilalar 30-50 kat uygulama civarındadır .Ses dikkate alındığında cilanında etkisini önemseyerek çalışmak gerek.
Sonunda bitecek olan kemanımızın aksesuar ve parçalarınında özenli işlemek ve kalıteli seçimlerle çalıma hazır hale getirilmesi ve mutlaka yapımcının bunu test etmesi gerek luthierin kendi gerekse bir çalıcıya çaldırarak öz eleştirisini yapabilmesi mesleğinde ileriye gidişin garantisidir..
Günümüzde orkestralarda ilk olarak elde üretilen kemanlara rastlamaktayız.Bunların en başlarında amati,guarneri ve stradivari ustalarımız 1500-1600-1700 yıllarında yaptığı gelmiş geçmiş en değerli kemanları görmekteyiz.kiralanmasının bile ciddi bir bütce gerektirdiği bu değerli kemanlar el yapımı kemanların kalıcılığının ve kalitesinin ispatıdır...